Đã đóng

Học sinh bình thường cũng có thể giỏi Lý

Posts Tagged ‘quang học’

BT11-Bài tập về lăng kính, khúc xạ

Posted by Tô Lâm Viễn Khoa trên 16 Tháng Tư, 2009

Advertisements

Posted in Bài tập, Quang học | Tagged: , , , , | 1 Comment »

Hướng dẫn chế tạo một kính thiên văn đơn giản

Posted by Tô Lâm Viễn Khoa trên 13 Tháng Mười, 2008

Hướng dẫn chế tạo kính thiên văn đơn giản do CLB Thiên văn nghiệp dư TPHCM HAAC hướng dẫn. Đây là kính thiên văn khúc xạ được chế tạo theo mô hình của Galilei.
Xem chi tiết video hướng dẫn tại GRTB Media: http://gocriengtrenban.blogspot.com/2008/10/hng-dn-ch-to-knh-thin-vn.html

Posted in Học sinh, Quang học, Vật lý và đời sống | Tagged: , , , , , , , , | Leave a Comment »

Giải thích sự hình thành mây dạ quang

Posted by Tô Lâm Viễn Khoa trên 6 Tháng Mười, 2008

Một nhà vật lý học plasma thuộc Viện công nghệ California (Caltech) cuối cùng đã tìm ra lời giải đáp cho đặc điểm kỳ lạ của những đám mây dạ quang, chấm dứt bí ẩn kéo dài nhiều thập kỷ. Mây dạ quang là những dải mây mỏng lưa thưa bay lượn ở độ cao 85 km.

Mây dạ quang (‘noctilucent cloud’ hay ‘night-shining cloud’) lần đầu tiên được mô tả vào năm 1885, hai năm sau sự kiện phun trào của đảo núi lửa Krakatoa (Indonesia). Núi lửa đã phun một trùm tro bụi và mảnh vụn lên bầu khí quyển Trái Đất đạt tới độ cao 80km. Sự kiện này đã ảnh hưởng tới khí hậu và thời tiết toàn cầu trong nhiều năm và có lẽ đã tạo ra những đám mây dạ quang đầu tiên.

Ảnh hưởng của vụ phun trào núi lửa Krakatoa dần dần cũng mất đi, nhưng những đám mây tích điện màu xanh lục bất thường thì vẫn còn lại. Chúng náu mình trong tầng giữa mỏng manh của Trái Đất – đây là vùng khí quyển bên trên với áp lực nhỏ hơn 10.000 lần áp lực trong nước biển. Có thể nhìn thấy mây dạ quang vào lúc trời chập choạng, chúng xuất hiện thường xuyên nhất vào các tháng mùa hè từ 50 đến 70 độ bắc và nam mặc dù trong những năm gần đây chúng đã xuất hiện ở vùng phía nam như Utah và Colorado. Mây dạ quang là một hiện tượng xảy ra vào mùa hè bởi bầu khí quyển ở độ cao 85 km lạnh nhất khi mùa hè đến, thúc đẩy quá trình hình thành hạt băng tạo nên đám mây.

Paul M. Bellan – giáo sư vật lý ứng dụng tại Caltech cho biết: “Phạm vi có mây dạ quang dường như đang tăng lên, có lẽ vì khí hậu toàn cầu đang ấm dần lên”.

Theo các nhà nghiên cứu tại Poker Flat (Alaska), hai mươi lăm năm về trước họ đã phát hiện rằng đám mây phản chiếu mạnh với rađa. Đặc tính khác thường này từ lâu đã khiến các nhà khoa học phải băn khoăn, trăn trở. Công bố trên số ra tháng 8 tờ Journal of Geophysical Research-Atmospheres, Ballen cuối cùng đã có lời giải thích: các hạt băng trong mây dạ quang được bao phủ bởi một lớp kim loại mỏng có thành phần bao gồm natri và sắt. Lớp màng kim loại đã khiến sóng rađa phản xạ gợn sóng trong đám mây giống như hiện tượng tia X phản xạ từ lưới tinh thể.

Mây dạ quang là gì? – Là những đám mây vùng cực ở tầng giữa. Chúng rất quen thuộc với những người quan sát mây dạ quang qua vệ tinh. Do chúng ở độ cao lớn, gần ranh giới với khoảng không vũ trụ, mây dạ quang thường phát sáng ban đêm khi tia nắng mặt trời chiếu vào phía dưới chúng còn bầu khí quyển thì chìm trong bóng tối. (Ảnh: ufoarea)

Nguyên tử natri và sắt thu thập được trong tầng khí quyển bên trên sau khi sao băng siêu nhỏ nổ tung trên bầu trời. Các nguyên tử kim loại này định cư trong lớp hơi nước mỏng ở ngay trên độ cao nơi xảy ra mây dạ quang. Các nhà thiên văn học mới đây đã sử dụng lớp natri để tạo ra ngôi sao chỉ dẫn nhân tạo chiếu sáng nhờ tia laze cho chiếc kính viễn vọng quang học thích nghi nhằm loại bỏ hiệu ứng gây nhiễu loạn của bầu khí quyển để có được những bức hình về bầu trời rõ nét hơn.

Các biện pháp xác định độ đậm đặc của các lớp hơi nước có nguyên tử natri và sắt cho thấy hơi nước kim loại giảm đi tới 80% khi có mây dạ quang hiện diện. Bellan cho biết: “Mây dạ quang giống như một cái bẫy ruồi đối với nguyên tử natri và sắt”. Qua các thí nghiệm thực hiện trong phòng thí nghiệm, các nhà nghiên cứu khác cũng phát hiện ra rằng ở nhiệt độ lạnh lẽo (-123 độ C) bên trong đám mây dạ quang, nguyên tử trong hơi nước có natri sẽ nhanh chóng đọng lại trên bề mặt băng để hình thành màng kim loại.

Ông nói: “Nếu có các hạt băng phủ kim loại trong mây dạ quang thì rađa sẽ phản ứng rất mạnh. Hiện tượng này không phải là tổng hợp của các phản ứng đối với từng hạt băng. Trên thực tế các hạt băng không gây ra phản ứng mạnh đến thế. Điều mấu chốt chính là các đường gợn sóng của đám mây có chứa hạt băng phủ kim loại đã phản xạ cùng nhau và củng cố cho nhau, hiện tượng này giống như một đoàn diễu hành đều bước qua cầu và khiến cây cầu rung chuyển”.

Trà Mi (Theo ScienceDaily)

Posted in Hiện tượng vật lý | Tagged: , , | Leave a Comment »

Issac Newton

Posted by Tô Lâm Viễn Khoa trên 24 Tháng Chín, 2008

Sir Issac Newton (1642 – 1727)

Vào đúng năm Galilei mất, thế giới lại đón nhận một thiên tài mới ra đời – Issac Newton.

Isaac Newton (phát âm như Isắc Niu-tơn) là một nhà vật lý, nhà thiên văn học, nhà triết học tự nhiên và nhà toán học vĩ đại người Anh. Ông đã có nhiều phát kiến mới trong cơ học, quang học, toán học và cả về mặt phương pháp. Năm 2005, trong một cuộc thăm dò ý kiến của Hội Hoàng gia về nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử khoa học, Newton vẫn là người được cho rằng có nhiều ảnh hưởng hơn Albert Einstein. Tên của ông được dùng để đặt tên cho đơn vị của lực: đơn vị Newton.

1. Sơ lược:

Isaac Newton sinh ra tại một ngôi nhà ở Woolsthorpe, gần Grantham ở Lincolnshire, Anh, vào ngày 25 tháng 12 năm 1642 (4 tháng 1, 1643 theo lịch mới). Ông chưa một lần nhìn thấy mặt cha, do cha ông, một nông dân cũng tên là Isaac Newton, mất trước khi ông sinh ra không lâu. Sống không hạnh phúc với bố dượng từ nhỏ, Newton bắt đầu những năm học phổ thông trầm uất, xa nhà và bị gián đoạn bởi các biến cố gia đình. May mắn là do không có khả năng điều hành tài chính trong vai anh cả sau khi bố dượng mất, ông tiếp tục được cho học đại học (trường Trinity College Cambridge) sau phổ thông vào năm 1661, sử dụng học bổng của trường với điều kiện phải phục dịch các học sinh đóng học phí.

Từ nhỏ, Newton đã chứng tỏ mình là một đứa trẻ ham khám phá, tìm hiểu thế giới xung quanh. Tuy ít nói nhưng cậu bé Newton có đôi bàn tay khéo léo và óc sáng tạo đã làm mọi người xung quanh phải ngạc nhiên vì những sản phẩm đầu tay của cậu: đồng hồ nước, mô hình bầu trời, đồng hồ mặt trời…

Mục tiêu ban đầu của Newton tại Đại học Cambridge là tấm bằng luật sư với chương trình nặng về triết học của Aristotle, nhưng ông nhanh chóng bị cuốn hút bởi toán học của Descartes, thiên văn học của Galileo và cả quang học của Kepler. Ông đã viết trong thời gian này: “Plato là bạn của tôi, Aristotle là bạn của tôi, nhưng sự thật mới là người bạn thân thiết nhất của tôi”. Tuy nhiên, đa phần kiến thức toán học cao cấp nhất thời bấy giờ, Newton tiếp cận được là nhờ đọc thêm sách, đặc biệt là từ sau năm 1663, gồm các cuốn Elements của Euclid, Clavis Mathematica của William Oughtred, La Géométrie của Descartes, Geometria a Renato Des Cartes của Frans van Schooten, Algebra của Wallis và các công trình của François Viète.

2. Sự nghiệp:

· 1661: Học tại trường Cambridge

· 1665: Ở nhà tự nghiên cứu.

· 1667: Công bố Định luật vạn vật hấp dẫn và phép tính vi tích phân

· 1670: Lấy bằng thạc sĩ, giảng dạy ở trường Cambridge

· 1672: Được bầu vào Hội Khoa học Hoàng gia Anh

· 1684: Xuất bản cuốn sách Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (Các Nguyên lý của Triết lý về Tự Nhiên)

· 1703: Chủ tịch Hội Khoa học Hoàng gia Anh

· 1705: Được phong tước Hiệp sĩ

3. Công trình:

a. Về Cơ học:

Thuyết Vạn vật hấp dẫn (hay Định luật vạn vận hấp dẫn)

3 định luật động lực học của Newton

Định luật Newton về chất lưu

b. Về Quang học:

Lý thuyết về tính hạt của ánh sáng (khác với lý thuyết hạt của Einteins)

Hiện tượng tán xạ ánh sáng qua lăng kính

c. Về Toán học:

Phép tính vi tích phân (độc lập cùng với Lepniz)

Nhị thức Newton

d. Sách xuất bản:

Nguyên lý toán học của Triết học tự nhiên

Quang học (Optiks)

e. Về phương pháp:

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm (được kế thừa từ Galilei)

4. Các câu nói nổi tiếng:

“Plato là bạn của tôi, Aristotle là bạn của tôi, nhưng sự thật mới là người bạn thân thiết nhất của tôi”

“Ôi thì ra mình đã ăn rồi, tôi vẫn cứ tưởng là mình chưa ăn!”

5. Xem thêm:

Issac Newton trên Wikipedia

Các câu chuyện về Newton

Posted in Lịch sử Vật lý và các nhà Vật lý | Tagged: , , , , , , , , | Leave a Comment »