Đã đóng

Học sinh bình thường cũng có thể giỏi Lý

Posts Tagged ‘nhật thực’

Ngày mai nhật thực toàn phần dài nhất thế kỷ 21

Posted by Tô Lâm Viễn Khoa trên 21 Tháng Bảy, 2009

Ông Nguyễn Đức Phường. Ảnh: N.H.
Ông Nguyễn Đức Phường. Ảnh: N.H.

“Đây là hiện tượng thiên nhiên lý thú nhưng để quan sát, cần đúng phương pháp. Nếu không, sẽ gây tổn thương đến mắt, thậm chí mù lòa vĩnh viễn”, ông Nguyễn Đức Phường, Hội viên Hội thiên văn vũ trụ Việt Nam khuyến cáo.
> Nhật thực toàn phần dài nhất thế kỷ

Với thời gian xảy ra nhật thực toàn phần cực đại là 6 phút 39 giây, bắt đầu lúc 9h35 ngày 22/7 (giờ Hà Nội), đây là nhật thực toàn phần dài nhất thế kỷ 21.Tới năm 2132 mới có lần nhật thực toàn phần có thời gian tương đương.

– Trên lãnh thổ Việt Nam, ở đâu có thể quan sát hiện tượng này?

– Lần này, trên toàn lãnh thổ Việt Nam chỉ quan sát được nhật thực một phần. Thời điểm bắt đầu diễn ra nhật thực là lúc 7h sáng, đạt cực đại lúc hơn 8h và kết thúc sau 9h. (Xem chi tiết)

Địa điểm quan sát được tỷ lệ nhật thực lớn nhất là Hà Giang với tỷ lệ che khuất cực đại 75,8% vào lúc 8h11. Càng về phía Nam, tỷ lệ che khuất càng nhỏ. Ví dụ: Hà Nội 67,5%, Đà Nẵng là 46%, TP HCM 27,4%… (Xem chi tiết)

– Nên quan sát nhật thực như thế nào để không ảnh hưởng mắt?

– Cường độ ánh sáng mặt trời rất lớn với nhiều bức xạ tử ngoại có hại nên chỉ cần nhìn thẳng vào mặt trời bằng mắt thường trong giây lát cũng có thể làm tổn thương đến võng mạc, thậm chí gây mù lòa. Kinh râm dù là loại tốt nhất cũng không được thiết kế để quan sát nhật thực. Tốt nhất nên quan sát bằng kính chuyên dụng, kính thợ hàn.

Còn cách phổ thông nhất là đặt một chiếc gương dưới chậu nước pha mực để hình ảnh mặt trời nhìn qua đó trở nên dịu hơn. Ngoài ra, cũng có thể dùng một tấm bìa, khoét một lỗ tròn nhỏ rồi hướng tấm bìa về phía mặt trời để ánh sáng mặt trời đi xuyên qua lỗ. Đặt một tờ giấy trắng phía dưới sao cho hình ảnh mặt trời hiện thành một khoanh tròn trên tờ giấy. Khi nhật thực diễn ra chúng ta sẽ thấy đĩa mặt trời bị che khuất dần trên tấm giấy trắng.

Nhật thực toàn phần với vành nhật hoa. Ảnh: National Geographic.

– Hiện, vẫn còn quan niệm nhật thực ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Ý kiến của ông thế nào?

– Tôi khẳng định, đây hoàn toàn là hiện tượng xảy ra theo quy luật tự nhiên, không có gì thần bí. Hiện tượng này không ảnh hưởng gì đến sức khỏe con người, cây trồng và vật nuôi. Một số nơi, do mê tín di đoan và quan niệm sai lệch về hiện tượng tự nhiên này nên có quan niệm rằng mặt trời đang bị “ăn” mất. Bởi vậy, họ dùng các vật dụng hằng ngày gõ vào nhau để xua đuổi “con vật” dám “ăn” mất mặt trời.

– Dưới góc độ khoa học, hiện tượng nhật thực toàn phần có ý nghĩa thế nào với công tác nghiên cứu?

– Nhật thực toàn phần có nhiều ý nghĩa khoa học hơn nguyệt thực toàn phần. Qua hiện tượng này, các nhà khoa học có cơ hội nghiên cứu lớp khí quyển (sắc cầu) của mặt trời mà bình thường rất khó quan sát và nghiên cứu.

Ngoài ra, đối với các nhà vật lý lý thuyết, nhật thực toàn phần, nhất là nhật thực toàn phần kéo dài hiếm có như lần này, đây là cơ hội để kiểm tra những tính chất của lý thuyết tương đối rộng của Albert Einstein.

Từ 7h sáng 22/7, CLB Thiên văn nghiệp dư TP HCM sẽ tổ chức quan sát nhật thực tại Nhà thiếu nhi TP HCM (Quận 3), trong khi đó diễn đàn CLB Thiên văn Bách khoa tổ chức theo dõi tại bãi biển Phạm Văn Đồng (Đà Nẵng). Bất kỳ ai có nhu cầu sẽ được hướng dẫn cách quan sát nhật thực an toàn.

Tại Hà Nội, hoạt động quan sát cũng được tổ chức tại Phòng thiên văn (Khoa Vật lý – ĐH Sư phạm).

Posted in Chưa phân loại | Tagged: , | Leave a Comment »

[Trích đăng]Nhật thực toàn phần vào ngày 1.8

Posted by Tô Lâm Viễn Khoa trên 30 Tháng Bảy, 2008

Thứ tư, tháng bảy 30, 2008

[Trích đăng]Nhật thực toàn phần vào ngày 1.8

Nhật thực toàn phần vào ngày 1.8

Cập nhật cách đây 2 giờ 57 phút

Quang Duẩn

Nhật thực toàn phần – (Nguồn: http://www.astropix.com)

* Hầu hết các vùng trên lãnh thổ VN đều quan sát được
* Mặt trăng che lấp hoàn toàn mặt trời trong 3 giờ
* Không nên quan sát bằng mắt thường

Vào ngày 1.8.2008, mặt trăng sẽ che lấp hoàn toàn mặt trời trong khoảng 3 giờ đồng hồ.

Ông Nguyễn Đức Phường (Hội Thiên văn – Vũ trụ VN) cho biết, nhật thực bắt đầu xảy ra lúc 15: 04′: 06” (giờ Hà Nội) khi Mặt trăng đi vào đĩa Mặt trời và kết thúc lúc 19: 38′: 37” (giờ Hà Nội) khi Mặt trăng hoàn toàn ra khỏi đĩa Mặt trời. Trong đó, nhật thực toàn phần xảy ra từ 16:11′: 07” (giờ Hà Nội) và kết thúc lúc 18: 21′: 28” (giờ Hà Nội). Thời gian nhật thực toàn phần đạt cực đại là 17: 21′: 08” (giờ Hà Nội).

Theo ông Phường, nhật thực toàn phần sẽ được quan sát thấy trong một dải hẹp, có bề rộng 236,9 km, kéo dài nửa vòng trái đất: bắt đầu từ Canada, dọc theo bắc đảo Greenland, Đại Tây Dương, trung tâm nước Nga, Mông Cổ và Trung Quốc. Dải nhật thực một phần sẽ được nhìn thấy trong một khu vực rộng lớn hơn, bao gồm: Đông Bắc châu Phi, Bắc Mỹ, hầu hết châu Âu, nhiều quốc gia ở châu Á, trong đó có VN. Đây là lần nhật thực toàn phần thứ 5 trong thế kỷ 21. Lần nhật thực toàn phần tiếp theo sẽ xảy ra vào ngày 22.7.2009.

Các pha nhật thực toàn phần xảy ra ngày 26.3.2006 tại Thổ Nhĩ Kỳ – Ảnh: Stefan Seip

Tại VN, Cao Bằng là địa điểm có thể quan sát được tỷ lệ Mặt trăng che khuất Mặt trời lớn nhất là 73,2%; Hà Nội quan sát được khoảng 67,3% diện tích che khuất (lúc 18:35′ giờ Hà Nội). Hầu hết các vùng trên lãnh thổ VN đều có cơ hội quan sát được hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này. Tuy nhiên, vệt nhật thực một phần sẽ quét qua khu vực miền Bắc trước, sau đó đến khu vực Trung Bộ và Nam Bộ nên ở Hà Nội, các tỉnh Tây Bắc Bộ, Bắc Bộ sẽ quan sát được tốt hơn trước khi Mặt trời quá gần đường chân trời. Với các tỉnh Nam Bộ, nhật thực một phần xảy ra khi Mặt trời đã rất gần đường chân trời, nếu… không nhanh chân chọn vị trí quan sát thuận lợi, hoặc bầu trời phía tây có nhiều mây thì cơ hội được chiêm ngưỡng nhật thực tại đây là rất khó.

Hiện tượng này được quan sát trên lãnh thổ VN vào lúc xế chiều, do bị đánh lừa thị giác, người xem cảm giác Mặt trời to hơn (thực tế không phải như vậy) và cũng do ở gần đường chân trời nên Mặt trời sẽ xuất hiện dịu hơn với màu cam đỏ.

Tuy nhiên, ông Phường cảnh báo, không được quan sát nhật thực toàn phần bằng mắt thường khi chưa có kính quan sát chuyên dụng. Nếu quan sát bằng mắt thường, chỉ trong thời gian rất ngắn, ánh sáng chói lòa của Mặt trời có thể làm nguy hại đến võng mạc thậm chí nặng có thể gây mù lòa vĩnh viễn. “Người dân trong vùng có hiện tượng nhật thực một phần xảy ra nên quan sát bằng cách đặt một tấm gương nhỏ dưới chậu nước pha mực, để sao cho nhìn hình ảnh Mặt trời phản chiếu qua gương dịu mà không chói. Ngoài ra, có thể sử dụng các tấm film chụp X-quang, kính thợ hàn khi đã đảm bảo các thông số an toàn. Vì ở VN, nhất là các vùng phía Nam, nhật thực một phần xảy ra khi Mặt trời đã rất gần đường chân trời nên sử dụng phương pháp gương đặt dưới chậu nước pha mực không thuận tiện” – ông Phường khuyến cáo.

Quang Duẩn

————————-
Câu nói tuần này: Nhấn vào chữ Phản hồi để comment. Nhấn vào chữ Comment để phản hồi. Làm gì mà bạn thích.

Posted in Hiện tượng vật lý, Vật lý | Tagged: , , | Leave a Comment »