Góc Riêng Trên Bàn

Học sinh bình thường cũng có thể giỏi Lý

Archive for the ‘Thí nghiệm Vật lý’ Category

Hướng dẫn thực hiện các thí nghiệm, các bài thực hành và các mô hình vật lý đơn giản

[Video]Hướng dẫn chế tạo kính thiên văn đơn giản (HAAC)

Posted by Tô Lâm Viễn Khoa on 20 Tháng Ba, 2009

Đăng trong Học sinh, Thí nghiệm Vật lý, Thiên văn | Tagged: , , , , , | 3 phản hồi »

[Hướng dẫn]Chế tạo kính thiên văn đơn giản (VACA)

Posted by Tô Lâm Viễn Khoa on 20 Tháng Ba, 2009

Bản quyền thuộc về VACA (* – GRTB điều chỉnh)

Tóm tắt lại trình tự các bước:

Phần 1 – Những thứ cần mua, chuẩn bị

1. Kính vật là kính viễn có độ tụ +1 đi ốp, đường kính 65mm (10.000đ)

2. Kính mắt là kính lúp, đường kính khoảng 40mm (nhỏ hơn thì càng tốt) (8.000đ)

3. 1m ống nhựa đường kính 60mm (8.000đ)

4. Cái chuyển bậc 65-60 (3.000đ)

5. Cái chuyển bậc 60-50 (2.500đ)

6. 20cm ống nhựa đường kính 42mm (2.000đ)

7. 1 cuộn băng dính trong loại nhỏ (500đ)

8. Xin 1 ít đất sét hoặc nếu không có thì phải đi mua vậy, cũng rẻ thôi.

9. Chuẩn bị giấy, kéo, thước dây và 1 cái cưa nhỏ để cưa ống nước

Phần 2 – Lắp ráp KTV

10. Ngắm thử kính vật và kính mắt để xác định khoảng cách giữa 2 kính cho ảnh rõ nét

11. Lắp kính vật vào cái chuyển bậc 65-60, dùng đất sét cố định nó lại

12. Tháo kính mắt ra khỏi tay cầm, dùng giấy và băng dính cố định nó vào ống nhựa 20cm

13. Dùng giấy và băng dính độn vào bên trong cái chuyển bậc 60-50 sao cho ống nhựa 20cm nói trên có thể di chuyển được trong nó (đừng chặt quá cũng như đừng lỏng quá)

14. Vẽ phác sơ đồ cấu tạo của kính ra giấy, ước tính thử chiều dài của thân ống nước (chú ý chiều dài này khoảng 80-90cm vì ta còn phải tính thêm chiều dài của ống nhỏ mang kính mắt nữa)

15. Cưa ống nhựa chính theo chiều dài đã tính toán

16. Lắp tất cả 3 bộ phận ở (11), (13) và (15) lại với nhau. Ngắm thử và điều chỉnh lại (cưa hoặc nối các ống nhựa) nếu cần thiết.

Hướng dẫn chỉ tiết:

1. Vật kính* phải là kính hội tụ có tiêu cự lớn và bạn nên chọn loại có tiêu cự f1 từ 40-100cm, theo tôi bạn nên ra một hàng kính mắt ở ngoài đường và hỏi mua 1 mắt kính viễn có độ tụ +1 điốp – như vậy bạn đã có được 1 kính mắt có tiêu cự 100cm với giá khoảng 10.000đ. Nhớ mua loại mắt kính mà người ta chưa mài để lắp vào kính nhé, nó sẽ có hình tròn đường kính 6,5cm mà bạn có thể dùng nó để phóng đại các vật ở gần xung quanh mình đấy.
2. Thị kính* thường có tiêu cự f2 nhỏ khoảng <10cm và có thể là kính hội tụ hoặc là kính phân kỳ (khác với kính vật phải là kính hội tụ) tuy nhiên để mua được kính phân kỳ tiêu cự nhỏ thì hơi khó nên theo tôi bạn sẽ mua 1 kính hội tụ có tiêu cự khoảng 7cm – đó đơn giản chính là một cái kính lúp của TQ mà ta có thể mua ở các cửa hàng văn phòng phẩm. Khi bạn đi mua, có thể bạn sẽ gặp nhiều loại kính khác nhau, nhưng kinh nghiệm mua kính mắt là chọn loại càng nhỏ càng tốt, chẳng hạn 1 số cửa hàng có các loại kính cỡ 90mm,80mm…40mm, khi đó hãy chọn mua cái có đường kính 40mm (giá khoảng 8.000đ) và kiểm tra qua tiêu cự của nó.
Để xác định gần đúng tiêu cự kính lúp này bạn có thể làm như sau: đặt kính lúp sát trên mặt bàn rồi dần dần đưa nó lên về phía mắt mình, lúc đó mọi vật qua kính sẽ to dần lên… đến 1 lúc 1 mọi thứ sẽ bị nhoè đi nhìn không rõ nữa, lúc đó k/c từ kính đến mặt bàn có thể coi gần đúng là f2.
Sau khi đã mua được 2 kính trên, bạn hãy về nhà và thử sử dụng luôn khả năng phóng đại của 2 chiếc kính này. Trước hết hãy chọn 1 vật thể ở xa vô cùng (khoảng trên 20m là được, càng xa chỗ bạn càng tốt) đó có thể là 1 toà nhà, 1 cái cây…sau đó tìm cách cố định kính vật lại (bạn nên kẹp nó thẳng đứng vào 1 cái hộp, đặt trên 1 cái ghế để có thể di chuyển khi cần thiết). Kính mắt cũng làm tương tự như vậy hoặc nếu không bạn có thể cầm bằng tay. Tuy nhiên tốt nhất là bạn có được 2 cái ghế có cùng chiều cao, gắn kính vật và kính mắt vào 2 cái hộp để trên 2 cái ghế đấy sao cho chúng cao ngang nhau là thoải mái cho mình nhất.
Tiếp theo hãy hướng kính vật về phía mục tiêu quan sát và cố định nó trên ghế, xê dịch cái ghế có để kính mắt đến thẳng hàng với kính vật và mục tiêu (hãy gọi đây là đường thẳng d). Bây giờ là lúc khó khăn nhất, bạn hãy vừa nhìn vào kính mắt, và vừa di chuyển cái ghế có chứa kính mắt theo đường thẳng d, bạn sẽ thấy hình ảnh của mục tiêu thay đổi mỗi khi vị trí giữa kính vật và kính mắt thay đổi. Khoảng cách đúng của nó sẽ phải là f1+f2 khoảng 107 cm nên bạn cố gắng xê dịch ghế trong khoảng này (nhớ là lúc nào hai kính này cũng phải song song với nhau nhé, nếu bị lệch nhiều quá bạn sẽ không thấy gì đâu).
Chỉ một lúc sau thôi bạn sẽ thấy hình ảnh của đối tượng quan sát xuất hiện nét qua kính mắt, hãy dừng lại và dùng thước dây đo chính xác khoảng cách giữa 2 kính lúc này. Thế là xong giai đoạn 1 rồi, theo tôi lúc này bạn hãy tập quan sát thêm 1 vài mục tiêu khác cho quen dần với cách điều chỉnh đi – điều này sẽ rất có lợi về sau đấy.

3. Quan sát theo kiểu như trên rất khó, đặc biệt là đối với các thiên thể thì vô cùng khó khăn (đã có 1 thời người ta cũng dùng 2 thấu kính kiểu như vậy để quan sát bầu trời – gọi là aerial telescope, nếu có dịp tôi sẽ nói thêm về cái này) bây giờ bạn cần phải làm cho KTV của mình một cái vỏ – ống, lúc này cần thiết phải có 1 cái cưa nhỏ để cưa và 1 cuộn băng dính nhỏ để nối nếu cần.
+ Để làm thân ống bạn hãy chọn mua khoảng 1m ống nhựa đường kính 60mm (khoảng 8.000đ)
+ Để giữ cố định vật kính (có đường kính 65mm) bạn cần mua 1 cái đầu nối từ 65mm về 60mm để gắn vào thân ống, cái này ở ngoài hàng ống nước người ta gọi là cái “chuyển bậc từ 65 về 60″ (khoảng 3.000đ). Bạn hãy đặt kính vật vào giữa cái chuyển bậc này và cố định nó là bằng băng dính trong hoặc tốt nhất là bằng 1 dải đất sét. Nghe có vẻ hơi “bẩn” nhưng tôi thấy đất sét có tác dụng tốt nhất trong trường hợp này đấy, bạn nặn 1 dải đất sét nhỏ thôi, dài bằng chu vi của kính mắt và dùng để miết vào xung quanh chỗ tiếp xúc của kính mắt với ống nhựa. Như thế sẽ cố định được kính mắt với ống nhựa khá là chắc chắn.
.
+ Cái vật kính của bạn hiện tại là 1 chiếc kính lúp có tay cầm nên bạn hãy tháo cái kính ra khỏi tay cầm của nó, việc này cũng không khó lắm đâu vì bản thân tôi đã tháo 6 cái rồi mà chưa bị vỡ hay nứt cái nào cả :-) (chỉ cần dùng tay thôi cũng đủ để làm rồi)
Chú ý lúc này ta sẽ không mua cái chuyển bậc từ 60 về 42 (ở ngoài hàng ống nước không có cỡ 40 đâu) để đặt kính mắt đâu vì như vậy sẽ rất khó để di chuyển kính mắt để chỉnh nét. Thay vào đó ta sẽ mua cái chuyển bậc từ 60 về 50 làm trung gian và mua thêm khoảng 20cm ống nước cỡ 42mm để chứa kính mắt và có thể di chuyển được trong lòng cái chuyển bậc cỡ 50mm được.
Vì các kính thước trên đều không khớp với nhau nên bạn cần phải trổ tài thủ công 1 chút vậy, hãy dùng giấy và băng dính để cuốn vào xung quanh ống, kính mắt… để cho nó vừa khít với nhau là được.
… Như thế là xong rồi đấy, chỉ sau vài tiếng đồng hồ vất vả bạn đã làm xong chiếc KTV đầu tiên của mình rồi, hãy dựa nó vào 1 điểm tựa vững chắc (ví dụ như bệ cửa sổ), chọn mục tiêu quan sát, di chuyển ống chứa kính mắt cho hình ảnh rõ nết và bắt đầu những quan sát đầu tiên của mình. Tuy rằng qua ống kính bạn sẽ thấy mọi vật bị lộn ngược lại (do đặc tính tạo ảnh của thấu kính hội tụ thôi) nhưng thực sự nó sẽ mang lại cho bạn rất nhiều điều thú vị. Hãy tranh thủ quan sát các mục tiêu trên mặt đất thật nhiều và làm quen dần cách điều khiển KTV của bạn, nó sẽ giúp cho bạn có rất nhiều kinh nghiệm quý báu trước khi chuẩn bị quan sát các thiên thể vào ban đêm – đối tượng chính của chúng ta. Chúc các bạn thành công!

Đăng trong Học sinh, Thí nghiệm Vật lý, Thiên văn | Tagged: , , , | 21 phản hồi »

[Hướng dẫn]Chế tạo một tên lửa nước đơn giản (VAAC)

Posted by Tô Lâm Viễn Khoa on 19 Tháng Ba, 2009

Bản quyền thuộc về VAAC www.vietastro.org

Đầu tiên là các bạn cần 1 chai nước ngọt loại lớn của Pepsi (vì d = 21 mm, sau nay sẽ dễ trong việc tìm ống nước)

Tiếp sau đó là bạn cần một số dụng cụ khác như: hồ, băng keo trong, keo 2 mặt, kéo, thướt, bút chì, và với 1 tấm bì rất cứng !

Các bạn sẽ tạo ra 4 phần cánh tên lửa, như hình

Sau đó, cắt một hình chữ nhật bằng giấy dài 30cm, cao 28cm để uốn quanh thân tên lửa (mục đính để tạo diện tích phẳng)và dán các cánh vào bằng băng kep 2 mặt (dán ở lớp dưới ) và dán băng keo lên phái trên:

Và cuối cùng chúng ta được 1 cái như vậy:

Khuyết điểm của giấy là dễ bị mền nếu găp nước, cũng với ý tưởng trên các bạn có thể dùng các vật liệu khác như nhựa chẳng hạn :

Tiếp theo là bạn cần là 1 cái dù cho tên lửa để đáp xuống đất an toàn:

Các bạn có thể lấy giấy cắt thành hình nón để làm đầu tên lửa hay dùng 1 đầu chai khác làm cũng đc:


Lưu ý cuối: Nếu các bạn muốn tên lửa khi bay lên cao mà không bị “lạng” thì tốt nhất hãy làm nặng đầu tên lửa bằng cách buột thật chặt 1 cục đất sét

Đăng trong Cơ học, Học sinh, Thí nghiệm Vật lý | Tagged: , , , | 53 phản hồi »

Thí nghiệm về cột thu lôi

Posted by Tô Lâm Viễn Khoa on 15 Tháng Chín, 2008

Người ta sử dụng cột thu lôi để chống sét ở các toà nhà cao tầng. Có thật vậy không?

Ta thường thấy sét hay đánh vào các cây cao ở giữa đồng rộng hoặc đánh vào cây cao nhất. Vì sao vậy? Vì điện tích thường phân bố ở các nơi nhón hoặc nhô lên. Người ta gọi đó là hiệu ứng mũi nhọn. Sét bản chất là sự phóng điện nên nó sẽ phóng điện vào những nơi có nhiều điện tích. Do vậy, ta không nên đứng trú mưa ở những dưới cây cao.

Người ta dựa vào hiệu ứng này để chế tạo các cột thu lôi với mục đích hút sét (điện) phóng vào cột này rồi được dẫn xuống đất. Thí nghiệm sau đây sẽ cho thấy điều đó.

Xem thêm media tại đây.

Đăng trong Hiện tượng vật lý, Thí nghiệm Vật lý | Tagged: , , , , , , , | Leave a Comment »

Thí nghiệm GS Olle…

Posted by Tô Lâm Viễn Khoa on 25 Tháng Mười Một, 2006

Kính thưa quý vị, sau 2 năm bôn ba nơi xứ Thuỵ Điển, ngày hôm nay, GS Olle (Thuỵ Điển) lại quay trở lại thăm khoa Vật Lý trường ĐH Sư phạm TPHCM và có một vài buổi giao lưu và biểu diễn với sinh viên. Buổi đầu tiên đã được tổ chức vào sáng ngày thứ 6, 24/11/2006 với chủ đề “Cơ học cho học sinh trung học” (Mechanics for High School Students)
Trong buổi thí nghiệm, GS đã giới thiệu sơ nét về việc dạy và học bộ môn Science (Physics là một phần trong đó) tại Thuỵ Điển. Sau đó, GS đã có một số thí nghiệm đơn giản và dễ làm để giới thiệu đến SV khoa Lý, có thể áp dụng tại trường phổ thông sau này. Các nội dung của thí nghiệm bao gồm:

- Trọng tâm
– Lực ma sát
– Lực đẩy Acsimet
– Sự bảo toàn năng lượng
– Ném ngang, rơi tự do
– Chuyển động tròn đều
Các thí nghiệm được thực hiện đều tương đối dễ làm và kiếm nguyên liệu. Trong đó, nổi bật là các thí nghiệm sau:

1. Thí nghiệm về lực đẩy Acsimet:
Dụng cụ: 1 chai nước, 1 nắp bút bằng nhựa được quấn thêm dây thun xung quanh sao cho có thể đứng thẳng trong chai (tốt nhất là buộc nặng phần đuôi và nhẹ phần đầu)
Đổ nước đầy chai, thả nắp bút vào chai. Nắp bút sẽ nổi. Đậy kín chai. Bóp nhẹ thân chai, nắp bút chìm xuống. Buông tay ra, nắp bút lại nổi lên. Thí nghiệm này được gọi là “Cartersian Diver”.

Lower the diver

F: lực đẩy Acsimet không đổi (F=dV, trọng lượng riêng d của nước ko đổi, thể tích phần vật nhúng trong chất lỏng V không đổi)

2. Thí nghiệm về lực ma sát:
Dụng cụ
: 1 thanh nan tròn làm bằng tre, 1 sợi dây dài 1 đầu buộc 1 cái cốc (vật nặng), 1 đầu buộc 1 cái kẹp (vật nhẹ)
Vắt dây ngang qua thanh sao cho cái cốc giống như con dọi, 1 tay giữ thanh, 1 tay cầm kẹp, kéo thấp xuống càng tốt. Buông tay cầm kẹp, cốc rơi, giữ nhẹ ở chỗ tiếp giáp của dây và thanh nan, kẹp sẽ tự động quấn quanh thanh, số vòng quấn được phụ thuộc vào khối lượng kẹp và lực giữ dây. Cốc không rơi nữa.

Thi nghiem ma sat rong roc.JPG
Giải thích: Lực ma sát tỉ lệ với góc a. Do đó, vật m phải quay quanh thanh nan n vòng tạo góc 360n độ để có khả năng tạo ra lực ma sát cân bằng với trọng lực của vật nặng.

3. Thí nghiệm về lực ma sát: Đây là một thí nghiệm từ một món đồ chơi của trẻ con. GS Olle thường đề cao các trò chơi mang tính vật lý trong đó. Một con chim gõ kiến được gắn với một thanh thẳng theo chiều dọc bằng một lò xo và một lỗ (thanh xuyên qua lỗ). (rất tiếc là không có hình). Khi đẩy gõ kiến, chim sẽ liên tục bật lên xuống và từ từ đi xuống phía dưới.

Thi nghiem chim go kien.JPG

Thi nghiem an trom.JPG

Xin lỗi là hình đã bị hư hết nên bây giờ đang tìm cách phục hồi.

Đăng trong Thí nghiệm Vật lý | Tagged: , , , , , , | Leave a Comment »

 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.